Η παλιά μέθοδος και η νέα
Για δεκαετίες οι σάλπιγγες ελέγχονταν με ακτινογραφίες. Σήμερα ο ίδιος έλεγχος γίνεται με υπέρηχο: χωρίς ακτινοβολία, με λιγότερο πόνο και με ζωντανή εικόνα.
Η ακτινολογική σαλπιγγογραφία (HSG) χρησιμοποιεί ακτίνες Χ και ιωδιούχο σκιαγραφικό και δίνει λίγες στατικές εικόνες. Η υπερηχογραφική (HyFoSy) δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία ούτε ιώδιο, δείχνει τη ροή σε πραγματικό χρόνο και γίνεται στο ιατρείο γονιμότητας, μαζί με το υπερηχογράφημα των ωοθηκών.
Πόνος: δοκιμή FOAM, Human Reproduction 2022, 1.026 γυναίκες σε 26 νοσοκομεία, μέση βαθμολογία σε κλίμακα 0–10.
Τα μειονεκτήματα της παλιάς μεθόδου
Ακτινοβολία στη λεκάνη
Η ακτινολογική σαλπιγγογραφία χρειάζεται ακτινογραφίες της πυέλου, εκεί όπου βρίσκονται οι ωοθήκες. Η δόση είναι χαμηλή, αλλά δεν είναι μηδενική. Η υπερηχογραφική μέθοδος δεν χρησιμοποιεί καθόλου ακτινοβολία.
Ιωδιούχο σκιαγραφικό
Το σκιαγραφικό της ακτινολογικής μεθόδου περιέχει ιώδιο. Μπορεί σπάνια να προκαλέσει αλλεργία, και τα ελαιώδη σκιαγραφικά συνδέονται με παροδικές διαταραχές του θυρεοειδούς και με διαφυγή του σκιαγραφικού στα αγγεία. Γι’ αυτό οι ακτινολογικές οδηγίες συστήνουν έλεγχο του θυρεοειδούς πριν από την εξέταση με ελαιώδες σκιαγραφικό και για έξι μήνες μετά.
Περισσότερος πόνος
Στη μεγαλύτερη τυχαιοποιημένη σύγκριση, οι ίδιες γυναίκες έκαναν και τις δύο εξετάσεις. Η ακτινολογική βαθμολογήθηκε κατά μέσο όρο με 5,4 στα 10 και η υπερηχογραφική με 3,1. Παρόμοια διαφορά βρήκαν και άλλες μελέτες.
Στατική εικόνα, μόνο της κοιλότητας
Οι ακτινογραφίες δείχνουν μόνο ό,τι γεμίζει με σκιαγραφικό, σε λίγες χρονικές στιγμές. Δεν φαίνονται οι ωοθήκες ούτε το τοίχωμα της μήτρας. Στον υπέρηχο ο γιατρός βλέπει τη ροή συνεχώς και μαζί όλα τα όργανα της πυέλου.
Άλλος χώρος, άλλος γιατρός
Η ακτινολογική γίνεται σε ακτινολογικό εργαστήριο και τα αποτελέσματα συζητιούνται αργότερα με τον γιατρό σας. Η υπερηχογραφική γίνεται από τον γιατρό γονιμότητας, που συζητά τα ευρήματα αμέσως.
ΤΙ ΓΝΩΡΙΖΟΥΜΕ
- Οι δύο μέθοδοι συμφωνούν στο αποτέλεσμα στη μεγάλη πλειονότητα των γυναικών.
- Η υπερηχογραφική είναι λιγότερο επώδυνη και δεν εκθέτει σε ακτινοβολία ή ιώδιο.
- Η πορεία προς την εγκυμοσύνη ήταν συγκρίσιμη στη δοκιμή FOAM, με χαμηλότερο κόστος για την υπερηχογραφική.
ΤΙ ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΑΝΟΙΧΤΟ
- Το ελαιώδες σκιαγραφικό της ακτινολογικής μεθόδου έχει συνδεθεί με μικρή αύξηση της πιθανότητας σύλληψης. Η αντίστοιχη σύγκριση με την υπερηχογραφική μέθοδο βρίσκεται σε εξέλιξη (μελέτη FOil).
- Η εμπειρία του εξεταστή επηρεάζει σημαντικά την ποιότητα και των δύο εξετάσεων.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι εξίσου αξιόπιστη η υπερηχογραφική με την ακτινολογική;
Οι συστηματικές ανασκοπήσεις δείχνουν ότι η υπερηχογραφική σαλπιγγογραφία ελέγχει τη διαβατότητα με ακρίβεια αντίστοιχη της ακτινολογικής. Στη μεγάλη ολλανδική δοκιμή FOAM, οι γυναίκες που αντιμετωπίστηκαν με βάση τη μία ή την άλλη εξέταση είχαν συγκρίσιμη πορεία προς την εγκυμοσύνη.
Γιατί να αποφύγω την ακτινοβολία αφού η δόση είναι χαμηλή;
Η δόση της ακτινολογικής σαλπιγγογραφίας είναι μικρή, αλλά αφορά τη λεκάνη και τις ωοθήκες, σε γυναίκες που προσπαθούν να συλλάβουν. Όταν υπάρχει εξίσου αξιόπιστη εξέταση χωρίς καμία ακτινοβολία, είναι λογικό να προτιμάται.
Τι ισχύει για το ιωδιούχο σκιαγραφικό;
Η ακτινολογική μέθοδος χρησιμοποιεί σκιαγραφικό με ιώδιο. Σε σπάνιες περιπτώσεις προκαλεί αλλεργική αντίδραση. Το ελαιώδες σκιαγραφικό μπορεί να επηρεάσει παροδικά τον θυρεοειδή, γι’ αυτό η Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ουρογεννητικής Ακτινολογίας συστήνει έλεγχο της θυρεοειδικής λειτουργίας πριν και μετά. Ο αφρός της υπερηχογραφικής μεθόδου δεν περιέχει ιώδιο.
Χρειάζεται ποτέ η ακτινολογική;
Σε ορισμένες περιπτώσεις, για παράδειγμα όταν μια σάλπιγγα δεν απεικονίζεται καθαρά στον υπέρηχο, ο γιατρός μπορεί να προτείνει συμπληρωματική εξέταση. Η απόφαση παίρνεται εξατομικευμένα.
Υπερηχογραφική σαλπιγγογραφία με τον Δρ Βασίλειος Σαράφης
Θεσσαλονίκη 2313 048 345 · Λάρισα 2411 117 372